مرجع تخصصی آب و فاضلاب

آلودگي آبWater Pollution آب هر گز بطور خالص در هيچ كجاي دنيا يافت نمي شود . حتي آب باراني كه در مناطق غير الوده نواحي جغرافيائي به زمين مي بارد شامل گازها ي o2-co2-N2 محلول در آن است و همچنين گرد و غبار يا ذرات معلق در اتمسفر بصورت تعليق در آب حمل مي شوند . آب چشمه ها نيز معمولاً داراي تركيباتي حمل شده از فلزاتي مثل Na-Mg –Ca- Fe- است . آب سخت آبي است كه مقدار قابل توجهي از تركيبات فلزات در آن وجود دارد . حتي آب نوشيدني ما هم از نظر شيميائي خالص نيست و درست است كه ذرات جامد معلق و باكتريهاي مضر آن از بين رفته اند اما باز هم از نظر شيميائي خالص نيست . اصولاً آب خالص براي نوشيدن نامطبوع است .

استفاده هاي طبيعي از آب عبارتند :

1- زيبائي و تفريحي

2- ذخيره آب مصرفي عمومي مردم

3- محيط زيست آبي جانوران آبزي

4- كشاورزي

5- صنعتي

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

L /  (ΔP - Δπ)(kwA = Q_w

 

ΔP = اختلاف فشار دو طرف غشا

 

Δπ = اختلاف فشار اسمزي دو طرف غشا = فشار اسمزي محصول – فشار اسمزي آب شود.

 

Kw = ضريب تراوايي غشا براي مولكول‌هاي حلال كه به جنس و چگونگي طراحي دستگاه اسمز معكوس بستگي دارد.

 

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

انواع روشها و تکنیکهای حفاری

بشر به علت احتیاج به آب که یک مایع حیاتی پرارزش است، در هر شرایطی به جستجوی آن اقدام نموده و به آن دسترسی پیدا کرده است. بدون شک ایرانیان باستان اولین کسانی بوده‌اند که در حفر چاه و قنات پیشقدم بوده‌اند. علاوه بر حفر چاه به روش دستی که هم اکنون نیز در بسیاری از جاها رایج است، فنون حفر چاههای مکانیکی نیز به وفور استفاده می‌شود. حفاریهای مکانیکی که معمولا به دو صورت انجام می‌گیرد، شامل حفاری ضربه‌ای و دورانی می‌باشد. مته‌های ضربه‌ای که تا اواسط قرن نوزدهم برای حفر چاههای نفت مورد استفاده قرار می‌گرفت و به متد کانادایی معروف بود، به دیلم بلند و قطوری شباهت داشت که قادر بود تا چندین صد متر به درون زمین رخنه نماید.

گرچه اکنون اکثر چاههای نفت با روش دورانی حفر می‌گردد، لکن هنوز در برخی کشورهای نفت خیز مخصوصا ایالات متحده آمریکا هنوز از روش ضربه‌ای استفاده می‌شود و حدس می‌زنند نزدیک به 25 تا 30 درصد چاههای نفت آمریکا با روش ضربه‌ای حفر می‌گردد. حفاری دورانی اولین بار در سال 1901 در میدان نفتی Spindletop ، نزدیک تگزاس مورد استفاده قرار گرفت و به سبب مزایایی که نسبت به ضربه‌ای داشت، دامنه کاربرد آن به زودی گسترش یافت. بطوری که در دهه 1920 اکثر حفاریهایی که برای استخراج نفت در سراسر جهان صورت می‌گرفت با این روش بود.

بررسیهای زمین شناسی با وجود تمام دقتی که می‌شود، تنها امکان وجود مخازن را پیش بینی می‌کند. برای اطمینان از وجود نفت تنها وسیله حفر چاه است. حفر چاه همچنین برای استخراج آبهای زیزمینی نیز استفاده می‌شود.
 
 

1) حفاری شوئیدنی (Wash boring)
2) مته دورانی (Ratary drill)
3) اوگر مارپیچی ممتد
4) اوگر میان تهی
5) اوگرهای با قطر زیاد
6) حفاری ضربه‌ای
7) مته چکشی
8) مته ضربه‌ای بادی
9) روش توربینی

10) ماشین های حفر تونل ( نحوه تخلیه ، قیمت آنها ، اجزاء این ماشین ها )
 
 

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

فاضلابهاي شهري داراي انواع آلاينده هاي شيميايي نظير مواد سمي و فلزات سنگين ومواد آلي مثل : (هيدروكربونها ، دترجنت ها ، چربيها و روغنها) و ميكروارگانيزمهاي زنده اي از قبيل: ويروسها ، باكتريها و كليفرمهاي مدفوعي، پروتزوئرها و كرمها مي باشند كه با ورود اين فاضلابهاي تصفيه نشده به محيط زيست و تماس با منابع آبهاي سطحي و زير زميني و خاكها باعث آلودگي اين منابع با ارزش مي گردند و در صورت استفاده انسان از اين منابع ،خطر گسترش بيماريهاي مختلفي بين مردم بوجود مي آيد كه حداقل 21مورد شيوع  بيماري بوسيله سبزيهاي آلوده به مدفوع يا فاضلاب خام گزارش شده است.  اين عوامل علاوه بر خطرهاي مستقيمي كه براي بهداشت عمومي  دارند نتايجي از قبيل ايجاد مناظر زشت ، توليد بوهاي ناخوشايند وحشرات ناقل و مزاحمي مانند: پشه ها و مگس ها را نيز به همراه دارند .

كه با استفاده مجدد از فاضلاب تصفيه شده در كشاورزي مي توان  جداي از كاهش اين خطرات ، در مصرف آب شيرين صرفه جويي كرد و با توجه به وجود مواد كودي در پسابها باعث حاصلخيزي زمينهاي كشاورزي نيز گرديد كه نتيجتا" صرفه جويي اقتصادي نيز در پي دارد. البته استفاده از فاضلاب خام يا با تصفيه ناقص در اين امر مي تواند مشكلات جدي به همراه داشته باشد .

 اين استفاده  زماني معقول است كه از نظر بهداشتي تدابير حفاظتي مخصوصي انديشيده شده باشد، كه در اين مقاله سعي خواهيم داشت كه اثرات بهداشتي و عوارض سوء فاضلابهاي تصفيه نشده را در محيط زيست و زمينهاي كشاورزي  بيان كرده و جنبه هاي غير بهداشتي آن را روي  كشاورزان و مصرف كنندگان محصولات كشاورزي ، بررسي نموده و راهنمائيهاي بهداشتي را براي دست يابي به وضعيت مطلوب بين  استفاده  از فاضلاب وكاهش خطرات احتمالي مورد بحث و بررسي قرار دهيم.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

تصفیه خانه شماره 2(کن)

آب این تصفیه خانه از سد کرج از محل آبگیر بیلقان تامین میشود . در آبگیر بیلقان پیش تصفیه ،    آشغال گیری ، پرکلرنیاسیون انجام می گیرد. این تصفیه خانه دارای ظرفیت مرحله اول 4 متر مکعب بر ثانیه و ظرفیت نهایی 8 متر مکعب بر ثانیه است آغاز کارهای ساختمانی سال 1346 بوده است کلر آب ورودی بین ppm 2/1-1 است.pH آب ورودی بین 1/8-05/8 است این تصفیه خانه دارای دو بخش جدید و قدیم می باشد که دبی بخش جدید 4700 متر مکعب بر ثانیه  و دبی بخش قدیم 4410 متر مکعب بر ثانیه است معمولا پر کلرنیاسیون انجام نمی گیرد مگر زمانی که افت کلر وجود داشته باشد (بدلیل تعویض کپسول کلر در آبگیر بیلقان )در این مواقع که از قبل اطلاع داده می شود پرکلریناسیون در اول خط انجام می شود نوع صافی مورد استفاده تک لایه ماسه ای تند ثقلی و از نوع آکازور T می باشد.(دارای ضریب یکنواختی 5/1-1 و سرعت جریان عبوری ثابت)تعداد صافیها در بخش قدیم 42 واحد ودر بخش جدید 21 جفت      می باشد .آب خروجی از صافی دارای pH 9/7-8/7 و کدورت NTU  15/0-1/0 می باشد . کلر باقیمانده آب زیر صافی معمولا کافی نیست میزان کلر باقیمانده را در مخازن ذخیره (که دارای حجم 25000 متر مکعب است ) اندازه گرفته  و تا حد ppm 2/1 تنظیم می کنند .

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

تصفیه خانه شماره یک جلالیه

این تصفیه خانه از قدیمی ترین تصفیه خانه های ایران واقع در ضلع جنوب شرقی تقاطع خیابان دکتر فاطمی و خیابان حجاب می باشد.مطالعه و عملیات اجرائی آن از اواخر دهه ی 1320 شروع و در نیمه دوم سال1334 هجری شمسی به بهره برداری رسید.منبع تامین آب این تصفیه خانه از کرج ایستگاه آبگیر بیلقان انجام می شود. آب خام پس از حذف شن و ماسه و شاخه های بزرگ و انجام کلر زنی مقدماتی در آبگیر توسط دو خط لوله فولادی به قطر 40 اینچ(1000 میلی متر) و به طول 40 کیلومتر به صورت ثقلی به تصفیه خانه انتقال می یابد.ظرفیت اسمی این تصفیه خانه 7/2متر مکعب بر ثانیه و حداکثر ظرفیت بهره برداری آن 3 متر مکعب بر ثانیه است.از 6 زلال ساز اکسیلاتور ترکیبی با ظرفیت 1600 متر مکعب در این تصفیه خانه استفاده می شود.نوع صافی مورد استفاده صافی تند ثقلی از نوع آکازور N می باشد.در این تصفیه خانه 40 واحد صافی در ابعاد 8/4 ×10 متر مربع و با ظرفیت 240 تا 270 متر مکعب در ساعت موجود می باشد. ماده منعقد کننده مصرفی که میزان و غلظت آن از آزمایش جار دست می آید کلرورفریک و کمک منعقد کننده مصرفی شیر آهک است.علاوه بر تاثیر در انعقاد در تنظیم pH  و حتی در گند زدایی هم موثر است. برای گندزدایی آب نیز از کلر خالص استفاده می شود.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

سختی گیرهای الکترونیکی آب مهمترین سیال در حرارت و برودت است که وظیفه انتقال گرما در مبدلهای حرارتی را به عهده دارد . در برجهای خنک کن ، بویلرها و چیلرها از آب به عنوان مایع مبدل استفاده می شود بطوریکه گردش آب موجب تبادل حرارتی میگردد . معمولا آب استفاده شده در کاربردهای حرارتی و برودتی از نوع آب سخت است ، آبهای سخت تشکیل پوسته کربنات کلسیم می دهند که مشکلات متعددی را بوجود می آورد . این پوسته به شکل رسوب بر روی سطوح داخلی لوله های حامل آب باعث کاهش ظرفیت انتقال جریان آب و انتقال جریان حرارت می شود. هنگامی که آبهای سخت حرارت داده میشوند تشکیل پوسته خیلی سریعتر انجام می گیرد که مشکلات زیادی را در بویلرها و آبگرمکن ها به وجود می آورند یک پوسته به قطر یک میلیمتر بر روی سطوح گرم کننده یک آب گرم کن بصورت عایق حرارتی عمل کرده و در نتیجه تقریباً %10 افزایش هزینه به وجود خواهد آمد. تشکیل رسوب در جدارها و دیوارها باعث آسیبهای فراوانی به تأسیسات حرارتی و برودتی میشود که مهمترین آنها کاهش بازدهی مبدلها و در نتیجه افزایش انرژی راهبردی است .آنالیز شیمیایی رسوب نشان میدهد که ترکیب اصلی تشکیل دهنده کربنات کلسیم ، سولفات کلسیم ، سولفات باریم ، سیلیکا و آهن است که در صد فراوانی کربنات کلسیم بیشتر از ترکیبات دیگر می باشد. مقاومت حرارتی کربنات کلسیم بسیار زیاد بوده و در صورت تشکیل رسوب همان طور که اشاره کردیم در دیواره ها نقش یک عایق را بازی میکند که این امر نقش بسزایی را در کاهش بازدهی مبدلهای حرارتی دارد. اگر بتوان از تشکیل کربنات کلسیم در جداره مبدلهای حرارتی جلوگیری کرد روند کاهش بازدهی با گذشت زمان متوقف میشود . معمولاً کاتیونهای کلسیم و منیزیم در آب عامل رسوب هستند کاتیون کلسیم صرفنظر از نمک های آن که شامل سولفات کلسیم ، کلروکلسیم و سایر نمکهای کلسیم می شود سختی کلسیم را تشکیل میدهند .همانطور کاتیون منیزیم باعث سختی منیزیم می گردد و چون عامل اصلی سختی آب ترکیبات معدنی این دو عنصر است لذا بطور کامل فرض می گردد که سختی کل آب از سبک کردن به کمک آب آهک و خاکستر کربنات سدیم و سبک کردن با استفاده از مبادله کننده های یونی به وجود می آید. به رسوب و عوامل ایجاد آن در ادامه به صورت کامل پرداخته می شود. تا کنون روشهای مختلفی برای مقابله با این مسئله پیشنهاد شده است در روشهای معمول از مواد افزودنی شیمیایی استفاده می شود که علاوه بر پایین بودن بازدهی مشکلات زیست محیطی نیز ایجاد می گردد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب