مرجع تخصصی آب و فاضلاب

آب مشروب شهر تهران تا آغاز دوره پهلوی اول، از چند رشته قنات که به سمت تهران سرازیر بود، تأمین می‌شد. قنات‌ها در ، دوره احمد شاه قاجار، حدود ۴۸ رشته وقفی و خصوصی بود که در مجموع حدود ۶۰ تا ۷۰ سنگ آب‌دهی داشتند و میراب‌ها در نوبت‌های ۱۰ الی ۱۵ روزه آب را در محلات مختلف شهر توزیع می‌کردند. قنات‌های حایز اهمیت عبارت بودند از:
قنات الهیه‌، قنات باغ شاه یا ناصریه‌، قنات بهارالملک و ناصرالملک‌، بهارستان‌، بریانک‌، پامنار، جلالیه‌، حاج‌علی‌رضا، سفارت انگلیس‌، قنات شاه‌، قنات کرج امین الملکی‌، کریم آباد، کوثریه یا فرمانفرما، علاء الدوله‌، قنات مخصوص‌، مهدی آباد (سفارت امریکا)، مهرگرد، نجف آباد نظامیه‌، یوسف آباد و بهجت آباد.
اما آب قنات‌ها به سبب آلودگی‌، موجب بروز بیماری‌های مسری و خطرناک می‌شد. به همین منظور در سال ۱۳۰۱ ه.ش‌، مسئولان امر در صدد بررسی لوله کشی آب تهران برآمدند. اما اداره شهرداری یا بلدیه آن زمان چندان پی‌گیر امر لوله‌کشی نشد و تا اواخر دوره پهلوی اول‌، مردم تهران از آب لوله کشی بی بهره بودند. سپس در آغاز دهه ۱۳۳۰، در منطقه جلالیه تهران (بلوار کشاورز، خیابان فاطمی‌) که میدان مشق نظامی رضاشاه بود تأسیسات اولیه تصفیه خانه آب احداث شد و آبی که از سمت کرج به تهران سرازیر بود و در مسیری به نام بلوار کرج (بلوار کشاورز) جریان داشت‌ به حوزه‌های آب‌گیری تأسیسات هدایت شد.
طرح اولیه لوله‌کشی آب تهران برای جمعیتی معادل ۹۰۰۰۰۰ نفر در سال ۱۳۲۹، به مرحله اجرا درآمد و به همین منظور، دو خط فولادی به قطر ۴۰ اینچ با ظرفیت ۲۴۲۰۰۰ متر مکعب در شبانه‌روز، برای انتقال آب از آب‌گیر بیلقان ساخته شد. سپس با تکمیل شبکه لوله کشی در شهر تهران‌، تصفیه خانه کن درسال ۱۳۴۲، سومین تصفیه خانه نیز برای بهره‌برداری از آب‌های سد لتیان در منطقه حکیمیه تهران پارس احداث شد.
آزمایشگاه شرکت آب و فاضلاب استان تهران با شروع احداث مجموعه آب رسانی و انجام مطالعات لازم و طراحی تصفیه خانه شماره یک جلالیه‌ در سال ۱۳۳۴ ، تأسیس شد. سازمان آب هم اکنون، در محوطه‌ای با بیش از ۱۰۰۰۰ مترمربع مساحت و داشتن تأسیسات زیربنایی تصفیه آب‌ که در هشت حوضچه صورت می‌گیرد مهم‌ترین تجهیزات تصفیه آب آشامیدنی تهران را دارد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

پکيج هاي MBR
از نمونه سيستم‌هاي ديگري که شرکت مهندسي آبسان پالایش مفتخر به ارائه خدمات آن مي­باشد روش تصفيه فاضلاب به کمک بيوراکتور غشايي(MBR ) مي­باشد. روش MBR در حال حاضر پيشرفته ترين و مدرنترين روش تصفيه فاضلاب مي­باشد که نسبت به ساير روش­هاي تصفيه فاضلاب داراي تجهيزات الکترومکانيکي کمتر و راندمان بسيار بالاتري مي­باشد. از طرفي استفاده از اين سيستم به تعداد پرسنل راهبري کمتر و از همه مهمتر زمين مورد نياز کمتر را باعث شده است.
سيستم هاي متداول تصفيه فاضلاب شامل يک تانک هوادهي، تانک ته نشيني ثانويه و در صورت امکان فيلترهايي براي تصفيه ثانويه فاضلاب مي باشند ولي در سيستم MBR تانک ته نشيني ثانويه و فيلتر هاي نهايي حذف مي‌شوند

مزاياي استفاده از بيوراکتور غشائي (MBR )
کيفيت بي نظير پساب خروجي
 به دليل باقي ماندن كل بايومس در داخل سيستم كيفيت پساب خروجي از نظر غلظت جامدات در حد بسيار بالايي قرار دارد (TSS<1mg/L). در مقايسه با سيستم هاي متداول لجن فعال، كيفيت پساب خروجي سيستم MBR كمتر به غلظت جامدات معلق، مايع مخلوط (MLSS ) و خصوصيات ته نشيني لجن بستگي دارد .

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

پکيج‌هاي فلزي براي بار آلودگي متوسط
پکيج‌هاي پیش ساخته براي تصفيه فاضلاب مجتمع‌هاي مسکونی، شهرک‌ها، بيمارستان‌ها، کارخانجات و بطور کلي کليه اماکني که به شبکه فاضلاب عمومي متصل نمي‌باشند مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين پکيج‌ها در مدل‌هاي مختلفي بر مبناي روش تصفيه بيولوژيکي طراحي و ساخته مي‌شود. پکيج‌هاي فلزي اين شرکت از جنس ورق­هاي فولادي ساخته شده و شامل بخش‌هايي مانند دانه‌گيري، هوادهي، ته‌نشيني، کلرزني و ذخيره لجن مي­باشند. اين نوع پکيج­ها براي دبي­هاي فاضلاب 5 تا 100 مترمکعب در شبانه­روز طراحي و ساخته مي­شوند. 
لازم به ياد آوري است که تمام بخش­هاي داخل پکيج با پوشش اپوکسي در مقابل خوردگي محافظت مي­شوند و تمامي تجهيزات مورد استفاده از مارک­هاي معتبر اروپايي و غربي تهيه مي­شوند. خروجي اين پکيج­ها استانداردهاي لازم را به منظور دفع فاضلاب به آبهاي سطحي، چاه­هاي جاذب و محيط زيست را دارا بوده و براي مصارف کشاورزي نيز مطلوب مي­باشد. به منظور تصفيه فاضلاب کارخانجاتي مانند صنايع نساجي، لبني، کشتارگاه‌ها، کارخانجات توليد صابون، کارخانجات نورد فلزات و کليه صنايعي که حجم فاضلاب توليدي و همچنين بار آلودگي فاضلاب توليدي بالايي دارند، روش‌هاي نويني مانند روش رشد چسبنده با بستر ثابت (IFAS ) با بهره گيري از کارشناسان مجرب در سطح کشور پياده سازي کند. سيستمهاي IFAS مزاياي گسترده‌تري را نسبت به فرايندهاي متداول لجن فعال ( سيستم هاي هوادهي گسترده ) دارا هستند. اين سيستمها نسبت به شوک بارگذاري آلي و هيدروليکي مقاومت بيشتري را دارا مي­باشند. از طرف ديگر روش IFAS انعطاف‌پذيري بالاتري نسبت به ساير روش­هاي تصفيه فاضلاب دارا بوده و کيفيت پساب خروجي در حد استاندارد محيط زيست مي­باشد. اساس کار اين روش تعبيه مدياهاي رشد چسبيده در درون حوضچه هوادهي لجن فعال مي باشد. در شکل 2، نمونه­اي از مدياهاي مورد استفاده در روش IFAS نشان داده شده است.
با قرار گرفتن مديا در داخل حوضچه هوادهي لجن فعال محيط زيست بيشتري براي ميکروارگانيزم‌ها تشکيل مي‌گردد (بدون آنکه سبب افزايش بارگذاري جامدات به حوضچه ته‌نشيني بگردد). اين سيستم‌ها سبب افزايش قدرت بارگذاري به واحدهاي لجن فعال شده بدون آنکه کوچکترين تغييري در حجم حوضچه ايجاد کنند. در واقع در اين سيستم‌ها زيست توده متصل به مديا سبب افزايش عملکرد تصفيه فاضلاب مي‌گردد. از طرفي با افزايش زيست توده مقاومت فرايند در برابر شوکهاي بارگذاري آلي و هيدروليکي افزايش مي‌يابد. و همچنين فضاي لازم براي تصفيه فرايند کاهش مي‌يابد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

مواد آلی با منشأ زیستی جزء اصلی فاضلاب می‌باشد این ماده به صورت ذراتی با اندازه‌های مختلف یافت می‌شود. قبل از انجام مراحل بهسازی ابتدا زباله‌های درون فاضلاب مثل شاخه‌های درخت ، ظروف پلاستیکی ، تکه های پارچه و … را بوسیله توریهایی که ذرات معلق و میکروسکوپی را ازخود عبور می‌دهد، جداسازی می‌کنند.
مرحله اول بهسازی
در مرحله اول ذره‌های نامحلول را با عبور دادن فاضلاب به آرامی از درون توریهایی درطول یک مرداب جداسازی می‌کنند. ذره‌های نامحلول به صورت لجن درته مرداب تشکیل می‌شود و مایعی روغنی شکل که لایه‌ای سبک روی آب تشکیل می‌دهد که آن را جدا می‌کنند. این مرحله کاملا ماهیت مکانیکی دارد. اما حدود 30% BOD (اکسیژن لازم برای اکسایش مواد آلی موجود در آب) با این فرآیند حذف می‌شود. لجن حاصل بطور عمده آب و مواد آلی می‌باشد. این لجن را یا می‌سوزانند یا در مزارع به عنوان کود کم ارزش استفاده می‌کنند که به علت دارا بودن فلزات سنگین و سایر اجسام سمی استفاده از آن در مزارع مورد تأیید نمی‌باشد.
مرحله دوم بهسازی پساب
پس از انجام مرحله اول بهسازی ، پساب تا حد زیادی شفاف می‌شود. اما به علت BOD زیاد رهاسازی آن در آبهای طبیعی برای ماهیها و سایر آبزیان خطرناک است. در مرحله دوم بهسازی ماده آلی باقی مانده در پساب توسط موجودات ریز به آب و دی‌اکسید کربن ، اکسایش یافته و مقدار OD به 10% غلظت اولیه آن در فاضلاب می‌رسد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

طبقه بندی آبهای آلوده
آبهای آلوده‌ای که پس از تصفیه دوباره می‌توان استفاده کرد:


   1. آبهای آلوده‌ای که در کارخانجات و مراکز صنعتی تولید شده ، به‌شدت سمی هستند و نمی‌توان برای مصارف خانگی استفاده کرد و برای برگشت دوباره به محیط زیست باید به‌صورت دقیق تصفیه شوند.

   2. آبهایی که مصارف خاصی داشته ، قابل استفاده مجدد نمی‌باشند. مانند آبهای صنایع -نوشابه سازی

فاضلاب های صنعتی
فاضلابهای صنعتی ، فاضلابهایی هستند که از صنایع مختلف حاصل می‌شوند و نسبت به نوع صنایع ، ترکیبات شیمیایی مختلفی دارند و وقتی وارد دریاها می‌شوند، باعث آلودگی آب و مرگ آبزیان می‌گردتد.
مواد شیمیایی موجود در فاضلابهای صنعتی
بسته به نوع کارخانه‌ها و محصول تولیدی آنها ، ترکیبات شیمیایی و درصد آنها در پسابهای صنعتی متفاوت است. اما از مهمترین این ترکیبات می‌توان به آرسنیک ، سرب ، کادمیم و جیوه اشاره کرد. این مواد از طریق پساب کارخانجات تهیه کاغذ ، پلاستیک ، مواد دفع آفات نباتی ، استخراج معادن وارد آبهای جاری و محیط زیست می‌شود.

از مهمترین فجایع آلودگی با جیوه به فاجعه آلودگی آب رودخانه میناماتا در ژاپن با ترکیبات ارگانومرکوریک که به‌عنوان کاتالیزور در کارخانه پلاستیک‌سازی استفاده می‌شود، می‌توان اشاره کرد که طی آن مردم اطراف رودخانه به مرض اسرار آمیزی مبتلا شدند که ناشی از وجود جیوه فراوان در بدن آنها بود و هزاران نوزاد ناقص‌الخلقه و فوت تعدادی از مردم ، نتیجه آلودگی آب با پساب این کارخانه بود.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

پکيج‌هاي فلزي براي بار آلودگي متوسط
پکيج‌هاي پیش ساخته شرکت مهندسي آبسان براي تصفيه فاضلاب مجتمع‌هاي مسکونی، شهرک‌ها، بيمارستان‌ها، کارخانجات و بطور کلي کليه اماکني که به شبکه فاضلاب عمومي متصل نمي‌باشند مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين پکيج‌ها در مدل‌هاي مختلفي بر مبناي روش تصفيه بيولوژيکي طراحي و ساخته مي‌شود. پکيج‌هاي فلزي اين شرکت از جنس ورق­هاي فولادي ساخته شده و شامل بخش‌هايي مانند دانه‌گيري، هوادهي، ته‌نشيني، کلرزني و ذخيره لجن مي­باشند. اين نوع پکيج­ها براي دبي­هاي فاضلاب 5 تا 100 مترمکعب در شبانه­روز طراحي و ساخته مي­شوند. 
لازم به ياد آوري است که تمام بخش­هاي داخل پکيج با پوشش اپوکسي در مقابل خوردگي محافظت مي­شوند و تمامي تجهيزات مورد استفاده از مارک­هاي معتبر اروپايي و غربي تهيه مي­شوند. خروجي اين پکيج­ها استانداردهاي لازم را به منظور دفع فاضلاب به آبهاي سطحي، چاه­هاي جاذب و محيط زيست را دارا بوده و براي مصارف کشاورزي نيز مطلوب مي­باشد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

نانو فیلتراسیون

نانو فیلترها در اصل فیلتراسیون با فشار پایین تر است بنابراین قیمت تمام شده نانو فیلترها و انرژی مصرفی آنها كم است. سيستم‌هاي N.F عمدتاً براي تصفيه آب آشاميدني و يا پيش تصفيه قبل از اسمز معکوس به منظور حذف کدورت، جامدات معلق، ويروس، رنگ، مواد آلي و نمک‌هاي دو ظرفيتي به بالا بکار برده مي‌شود. سيستم‌هاي N.F

به دليل قطر كمتر منافذش، قابليت حذف سختي آب و نمك‌هاي چند ظرفيتي را دارند.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب